/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2025/12/12123348/121225BIN_2026981042_box.jpg "Nieuwe tuchtrechtelijke veroordeling voor landsadvocaat Pels Rijcken in zaak rond verschoningsrecht")
Een partner van landsadvocaat Pels Rijcken is vrijdag door het Hof van Discipline tuchtrechtelijk veroordeeld vanwege zijn optreden als advocaat van het Openbaar Ministerie. Volgens ’s lands hoogste tuchtrechter heeft Willem Heemskerk „het vertrouwen in de advocatuur ernstig geschaad” door in de fraudezaak rond vermogensbeheerder Box Consultants vertrouwelijke e-mails van andere advocaten te gebruiken.
Het Hof overwoog Heemskerk te schorsen, maar legde uiteindelijk een berisping op. Daarbij woog mee dat hij tijdens de behandeling van de tuchtzaak erkende dat hij „met de wetenschap van nu” onjuist had gehandeld, zo blijkt uit de uitspraak.
Vanwege een fraudeverdenking startte het OM in 2013 strafrechtelijk onderzoek ‘Castor’ naar Box Consultants, een vooraanstaande Brabantse vermogensbeheerder. Opsporingsdienst FIOD viel in maart 2015 binnen bij het bedrijf, dat daarop het Amsterdamse advocatenkantoor Stibbe inschakelde. Kort daarna legde de FIOD heimelijk beslag op de externe mailserver van Box, waardoor ook vertrouwelijke correspondentie tussen Box en zijn advocaten in handen van justitie kwam.
Op zulke e-mails rust het verschoningsrecht: het recht van advocaten om door cliënten verstrekte informatie geheim te houden. Heemskerk werd eind 2015 door het OM gevraagd te adviseren of een deel van die inbeslaggenomen e-mails kon worden gebruikt voor een tuchtklacht tegen een Stibbe-advocaat. Hij bestudeerde de mails en adviseerde positief.
De tuchtrechter verwijt Heemskerk dat hij kennis nam van die e-mails van Stibbe waarop het verschoningsrecht rustte. Op zijn minst had hij de deken – toezichthouder op de advocatuur – moeten raadplegen voor hij daartoe overging. In plaats daarvan ging hij „volledig” af op het standpunt van het OM dat de e-mails niet onder het verschoningsrecht vielen.
Daarmee heeft Heemskerk volgens de tuchtrechter drie belangrijke kernwaarden voor advocaten geschonden: onafhankelijkheid, integriteit en betamelijkheid. „Het maatschappelijk belang dat een ieder zich vrijelijk en zonder vrees voor openbaarmaking van het toevertrouwde tot een verschoningsgerechtigde advocaat moet kunnen wenden, is één van de fundamenten van de rechtsstaat”, schrijft het Hof van Discipline. „Dit vereist dat een advocaat het verschoningsrecht van een andere advocaat respecteert.”
Verwoest
Heemskerk, die sinds 1992 bij Pels Rijcken werkt, werd in zijn tuchtzaak bijgestaan door drie advocaten van twee prominente Amsterdamse kantoren: Allen & Overy Shearman en Lemstra Van der Korst. Het Hof van Discipline is kritisch over hun proceshouding en merkt op dat zij zich ten onrechte „tot en met de spreekaantekeningen in hoger beroep op het standpunt zijn blijven stellen dat [Heemskerk] kennis mocht nemen van de e-mails”.
Dat daarbij werd benadrukt dat het Openbaar Ministerie „niet zomaar een cliënt” is, schoot het Hof eveneens in het verkeerde keelgat. „Deze processuele houding getuigt van een tekortschietend inzicht in met name de kernwaarde onafhankelijkheid.”
De tuchtklacht tegen Heemskerk komt uit de koker van advocatenkantoor Stibbe, dat de afgelopen jaren talloze procedures voerde om de schendingen van het verschoningsrecht door het OM en Pels Rijcken bloot te leggen.
Dat leidde tot een juridisch spoor van ravage. In 2023 oordeelde het gerechtshof dat het verschoningsrecht meermaals en structureel was geschonden omdat opsporingsambtenaren toegang hadden tot duizenden vertrouwelijke advocatenmails. Kort daarna seponeerde het OM de strafzaak tegen Box Consultants. Vorig jaar bepaalde de Hoge Raad bovendien dat alleen een onafhankelijke rechter – en niet een officier van justitie – mag beoordelen of in beslag genomen e-mails vertrouwelijk zijn.
Ook landsadvocaat Pels Rijcken raakte beschadigd. NRC onthulde eerder dit jaar dat het kantoor ruim 3 miljoen euro ontving om het OM bij te staan in procedures rond de schending van het verschoningsrecht. Naast Heemskerk werd vorig jaar ook de landsadvocaat zelf tuchtrechtelijk veroordeeld voor zijn rol in het dossier – een unicum. Reimer Veldhuis kreeg van de Raad van Discipline een waarschuwing opgelegd.
In een reactie op de veroordeling van Heemskerk spreekt Pels Rijcken op de eigen website van „een harde les” en erkent dat destijds „een verkeerde afweging” is gemaakt en dat de deken had moeten worden geraadpleegd.
NIEUW: Geef dit artikel cadeau
Als NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De journalistieke principes van NRC
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2025/12/18093752/261225BIN_2027017172_roermond.jpg "Roermond Outlet overlast – NRC")
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2025/12/24114113/060126WET_2022396081_Neuro2.jpg "Met het brein van een fruitvlieg kan een neuromorfe computer feilloos een biobak aanwijzen")
