Amerika is niet per ongeluk vrij, welvarend of stabiel geworden. De grootsheid ervan kwam niet voort uit uniformiteit of één enkel moreel geloof. Het kwam voort uit een gedurfde, misschien radicale toewijding aan pluralisme – de overtuiging dat een natie zou kunnen voortbestaan en zelfs zou kunnen bloeien als mensen met totaal verschillende waarden, overtuigingen en identiteiten een constitutioneel huis deelden. Onze instellingen zijn gebouwd op onenigheid in plaats van op gehoorzaamheid, en onze vrijheid is altijd afhankelijk geweest van een regering die voldoende terughoudend is om individuen op hun eigen voorwaarden de waarheid te laten zoeken.
Die visie wordt nu voortdurend aangevallen.
Voor velen is MAGA gewoon een merk dat is versmolten met de persoonlijkheid van Donald Trump. Maar voor anderen – inclusief de architecten van de beweging – fungeert Trump als ceremoniemeester voor een veel groter project: het omvormen van Amerika tot een natie die wordt geregeerd door één enkele, door de staat opgelegde morele orde. Volgens hen is pluralisme verval, democratie obstructie en moet de staatsmacht worden omgevormd tot een instrument van ideologische conformiteit.
Velen die zich achter MAGA scharen zijn onbewust pionnen geworden op deze duivelse afspraak. Hun frustraties zijn reëel, hun loyaliteit oprecht, maar beiden worden omgeleid naar de ondersteuning van een project dat de macht concentreert, de institutionele waarborgen verzwakt en de ideologie boven democratische terughoudendheid verheft. Ze geloven dat ze de republiek herstellen; in werkelijkheid stellen ze degenen in staat die er controle over willen uitoefenen.
Dat wereldbeeld kon niet verder verwijderd zijn van de principes die dit land groot maakten.
De Stichters begrepen de menselijke ambitie veel beter dan de sterke mannen van vandaag. Ze putten uit eeuwenlange politieke wijsheid die een eenvoudige les leerde: wanneer een persoon of beweging absolute zekerheid claimt, is vrijheid het eerste slachtoffer. Checks and balances, verdeelde macht, vrijheid van meningsuiting en religieuze vrijheid waren geen versieringen; het waren doelbewuste vangrails die bedoeld waren om te voorkomen dat de overheid de scheidsrechter van de ultieme waarheid zou worden. Zodra een staat dat gezag opeist, zal hij onvermijdelijk ook gezag over het volk zelf opeisen.
MAGA-elites verwerpen deze beperkingen – de vangrails die hun agenda moet overwinnen om de macht te consolideren. Neutrale instellingen worden herschikt als instrumenten van presidentieel gezag. Nergens is dit duidelijker dan bij het ministerie van Justitie, waar een ministerie dat is opgericht om de wet onpartijdig af te dwingen, wordt omgevormd tot een verlengstuk van de wil van de uitvoerende macht – een instrument om bondgenoten te beschermen, tegenstanders te intimideren en de grens tussen politieke belangen en federale macht te vervagen. Beroepsaanklagers en ambtenaren, lange tijd beschouwd als de ballast van de republiek, worden nu geconfronteerd met druk om niet de wet toe te passen zoals geschreven, maar de wet zoals zij die verkiest. Gelijke rechtvaardigheid onder de wet, zodra deze niet meer onderhandelbaar is, wordt afhankelijk van politieke loyaliteit.
Deze verschuiving is geen improvisatie. Het weerspiegelt de heersende filosofie achter Project 2025 – een blauwdruk die is ontworpen om professioneel oordeel te vervangen door politieke gehoorzaamheid. Onder dit model verliezen federale agentschappen hun onafhankelijkheid; wetenschappelijke en technische expertise wordt ondergeschikt aan ideologische conformiteit; De interne controles binnen de uitvoerende macht worden ontmanteld, zodat de president met weinig weerstand het regeringsapparaat kan sturen. Het beleid op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, burgerrechten, immigratie en nationale veiligheid wordt niet herschreven om de vrijheid te verbreden, maar om deze te beperken tot degenen die passen bij een voorgeschreven culturele identiteit.
Het resultaat is een federale regering die opnieuw is ingericht op loyaliteit in plaats van op competentie, en op gehoorzaamheid in plaats van dienstbaarheid. Een systeem dat is gebouwd om de macht in bedwang te houden, wordt een systeem dat is gebouwd om het te consolideren.
Alleen door deze nationale lens kunnen de ontwikkelingen in Alabama volledig worden begrepen.
De wetgevende macht van Alabama weerspiegelt dit model steeds meer en behandelt de macht van de staat als een middel om af te dwingen wat volgens haar één enkele, universele waarheid is. Wetgeving die de reproductieve zorg beperkt, de controle over de inhoud van de klas verscherpt, ingrijpt in lokale beslissingen en het institutionele toezicht verzwakt, weerspiegelen allemaal dezelfde bestuursimpuls: meningsverschillen worden als dwaling behandeld, en het doel van de wet wordt het opleggen van een morele voorkeursorde in plaats van de bescherming van individuele vrijheid.
Dit staat in direct conflict met het constitutionele ontwerp. In Federalist No. 10 waarschuwde James Madison dat het grootste gevaar voor een republiek niet van buitenlandse machten komt, maar van binnenlandse facties die overtuigd zijn van hun eigen bijzondere gerechtigheid. Zijn antwoord was pluralisme: een systeem dat de macht wijd verspreidt, zodat geen enkele factie kan domineren en geen enkel wereldbeeld de autoriteit van de absolute waarheid kan opeisen. De wetgevende macht van Alabama opereert nu vanuit het tegenovergestelde uitgangspunt en verkleint de grenzen van het acceptabele leven in de staat in plaats van de brede vrijheden te beschermen die een constitutionele democratie definiëren.
Deze waarschuwing weerklinkt scherp in Alabama, een staat waarvan de grondwet uit 1901 uitsluiting en geconcentreerde politieke controle als bestuursprincipes verankerde. Dat document beperkte de participatie en beperkt pluralisme – precies de omstandigheden die Project 2025 op nationaal niveau probeert te repliceren. De beweging van vandaag doet datzelfde instinct herleven: de cirkel van verbondenheid verkleinen en verklaren dat slechts enkele stemmen tellen.
Dit bestuursmodel creëert geen kracht; het creëert kwetsbaarheid. Het ondermijnt de instellingen waar gewone Alabamiërs dagelijks op vertrouwen. Ziekenhuizen sluiten. Scholen zijn druk. Agentschappen verliezen continuïteit omdat expertise wordt vervangen door politieke loyaliteit. Bedrijven navigeren door beleidsschommelingen die niet worden gevormd door de economische behoeften van de staat, maar door nationale cultuurstrijd die wordt geïmporteerd voor politiek gewin. Alabama wordt geen begunstigde van deze beweging, maar een van de eerste proeftuinen.
De keuze die voor ons ligt, is niet tussen conservatief en liberaal, tussen rechts en links, of zelfs tussen Trump en iemand anders. Het gaat tussen een constitutionele orde die is gebouwd om de vrijheid te beschermen door de verspreiding van de macht – en een politiek project dat vastbesloten is die macht in de handen van enkelen te concentreren.
Amerika heeft zijn grootsheid nooit aan één enkele gesanctioneerde waarheid ontleend.
Het heeft zijn grootsheid ontleend aan een Grondwet die weigert ons allemaal door één enkele waarheid te laten regeren.
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2025/12/18093752/261225BIN_2027017172_roermond.jpg "Roermond Outlet overlast – NRC")
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2025/12/24114113/060126WET_2022396081_Neuro2.jpg "Met het brein van een fruitvlieg kan een neuromorfe computer feilloos een biobak aanwijzen")
